Thứ Ba ngày 12 tháng 3 năm 2019

BAI 2: ĐONG HÀNH VỚI NGƯỜI CẬN TỬ

 

Trên con phố nhỏ trước Bệnh viện Việt Đức, nhìn những nóc nhà thờ vươn cao của giáo xứ Yên Đại người ta đi lại, ăn uống, mua bán, gò hàn, còn tôi bỗng thấy thời gian co thắt lại, biết rõ những ngày tháng còn lại nỗi đau tâm hồn và thể xác.

 
"Cái thành phố nham nhở các tòa nhà sừng sửng mọc lên và các góc đường bóng dáng ánh đèn vàng lập lòe kia cũng chỉ là một lát cắt trong sự tiếp nối vĩnh cửu của thịnh vượng và suy tàn, của xây cất và sụp đổ. Vì tôi hiểu rằng không có gì mãi mãi, tất cả đều biến dạng, chuyển hóa, nối nhau không ngừng nghỉ". 
 
Sinh ra làm người lớn lên vậy lộn với kiếp nhân sinh thành bại xong rồi chết. Suy nghĩ về cái hữu hạn của cuộc đời như thánh Gióp than van về ngày sinh của ông:
 
Sau cùng, ông Gióp mở miệng nguyền rủa ngày ông chào đời.
 
Ông Gióp lên tiếng nói: Phải chi đừng xuất hiện ngày tôi đã chào đời, cũng như đêm đã báo : "Đứa con trong bụng mẹ là một nam nhi !" Sao tôi không chết đi lúc vừa mới chào đời,  không tắt thở ngay khi lọt lòng mẹ ? 12  Sao lại có hai đầu gối đỡ lấy tôi, có đôi vú cho tôi bú mớm ? 13 Chẳng vậy thì giờ đây tôi đã nằm xuống yên hàn, đã an giấc nghỉ ngơi.
 
Đó là một hành trình không thể nào quên cùng những người cận tử. Một cuộc dấn thân vào thế giới của những bi kịch và tổn thất khổng lồ, lòng chán nản rã rời trong hoàn cảnh khắc nghiệt, của sự và sợ hãi, nhưng tình yêu mãnh liệt cũng khơi dậy khát vọng vĩnh cửu không nguôi, ở mức dữ dội nhất.
 
Nhìn sâu vào số phận những con người có nhiều mất mát không chỉ kể câu chuyện của cái chết mà tập trung về việc họ sống như thế nào, để vĩnh biệt giã từ cuộc sống ra sao hợp lý va êm xuôi. Qua đó, đi tìm câu trả lời cho thôi thúc nội tâm: "Ta nên ứng xử thế nào trước cái chết và sự chết có thể dạy ta điều gì cho cuộc sống ?"
 
Những số phận được kể, dù đang ở tầng bậc tột cùng của nỗi đau đớn, lại cho thấy những điều đẹp đẽ đến nghẹn ngào khi họ nhìn thấy vĩnh cửu đang ngự trị.
 
 Thái độ bình tĩnh của con người trước cái chết, khao khát làm việc có ích, trỗi dậy vào những ngày tháng cuối cùng … muốn nói cho những người đang hiện hữu hãy sống cho ra sống, để khi họ chết đi không còn oán hận gì.
 
Đối diện với cái chết khi thở vào tôi biết tôi đang còn sống tôi mỉm cười với bạn bè, người thân sự sống trong tôi và chung quanh tôi. trở về với cõi tâm, tiếp xúc được với sự thật là ta đang còn sống và sự sống đang có mặt trong ta và chung quanh ta thì đối diện với sự chết là một niềm vui, niềm vui được biết là ta đang biến đổi, hỏi em bé sơ sinh có biêt gì khi đang còn cưu mang trong bụng mẹ, em có biết đến những gì chung quanh em không. Ta phải sống như thế nào cho xứng đáng, để không làm uổng phí sự sống mà mình đã được ban tặng nhưng không. Nhưng niềm vui nhờ ý thức được rằng mình đang còn sống có hàm chứa sự lo lắng mà mình không muốn đối diện với cái chết. Mình lo lắng một ngày nào đó mình sẽ phải chết tại vì có sống thì phải có chết. Niềm vui đó có thể không trọn vẹn, mình trân quí sự sống, mình trân quí giây phút hiện tại nhưng phía sau vẫn còn một sự lo lắng nào đó: Ngày mai mình sẽ nằm xuống và thân xác của mình sẽ cứng đơ. Mình không còn thở, không còn cảm xúc, không còn cảm giác nữa, mình không còn suy tư và không còn có mặt trong cuộc đời.
 
Tuy niềm vui chế tác bởi ý niệm “mình đang còn sống” có mặt thật sự, nhưng phía sau còn lãng vãng một nỗi sợ, một nỗi buồn. Niềm vui đó không được trọn vẹn tại vì mình biết rất rõ đã có sự sống thì thế nào cũng có cái chết, không chết ngay bây giờ nhưng sẽ chết một ngày nào đó không ai biết. Vì vậy trong đạo công giáo có nói sự tỉnh thức. Chúng ta sợ cái chết vì chúng ta không tỉnh thức chờ đợi chờ,. Ta không dám đối diện với cái chết, nhưng trong thực tế ta biết thế nào ta cũng phải đối diện với nó. Chúng ta có nhiều bài tập quán chiếu về cái chết mà bài tập thông thường nhất là: Tôi thế nào cũng phải chết. Tôi không thể nào tránh khỏi cái chết. Trong chiều sâu tâm thức của chúng ta có hạt giống sợ chết. Như triết gia Socrates đã nói "mọi người đều phải chết Socrates là người  Socrates phải chết", thay vì trốn chạy hay khỏa lấp nó thì ta đưa nó lên và nhìn thẳng vào nó. Ta đối diện với nỗi sợ của mình, nỗi sợ khi chết phải đi vào hư vô, phải từ lĩnh vực của hữu thể đi vào lĩnh vực của vô thể. Mỗi người trong chúng ta đều có hạt giống của sự sợ hãi đó nên thay vì chạy trốn nó thì ta nâng nó lên cao và nhìn thẳng vào mặt nó như Người đã từ cõi chết sống lại : Hỡi sự chết từ nay ta chủ đươc mi .”
 
Lavoisier đã nói: Không có gì sinh cũng không có gì diệt (Rien ne se crée, rien ne se perd). Khoa học đã nêu ra luật bảo tồn năng lượng và luật bảo tồn vật chất (la loi de la conservation de l’énergie, la loi de la conservation de la matière). Các nhà khoa học nhìn vào vật chất, nhìn vào năng lượng và thấy rằng: bản chất của vật chất cũng như của năng lượng là không sinh không diệt. Chúng ta không thể nào làm ra vật chất mới, làm cho vật chất từ có mà trở thành không. Chúng ta cũng không thể nào tạo ra năng lượng mới hay làm cho năng lượng từ có mà trở thành không.
 
Người Công giáo tin rằng :”Sự sống này chỉ thay đổi chứ không mất đi. .” Đó lá cái thấy của những nhà khoa học. Lavoisier nói: Không có gì sinh, không có gì diệt, tất cả đều chuyển biến (Rien ne se crée, rien ne se perd, tout se transforme). Tất cả điều đó đúng, Chúa Giêsu đã phán rằng:”ai tin vào ta sẽ đươc sống và ai đang sống mà tin Ta thì không phải chế đời đời”.

LM Tran Xuân Nhàn.
    





Comment: